Je Mac zegt dat er 40 GB beschikbaar is. Een installatieprogramma zegt dat er te weinig plek is. Allebei kloppen ze, want een deel van die 40 GB is wisbaar: ruimte die macOS voor iets nuttigs vasthoudt en teruggeeft zodra het vindt dat jij hem nodig hebt.
Hoofdregel: wisbare ruimte is geen lek waar je jacht op maakt. Geef hem vrij wanneer een concrete taak de plek nodig heeft, en laat hem verder met rust.
Snel antwoord
- Kijk wat het bestandssysteem echt heeft:
df -h /System/Volumes/Data. - Toon de lokale momentopnamen:
tmutil listlocalsnapshots /. - Maak in één keer zo'n 20 GB vrij:
sudo tmutil thinlocalsnapshots / 21474836480 4. - Leeg de Prullenmand, die soms het hele verschil verklaart.
- Zet Mac-opslag optimaliseren uit als iCloud-ontladen de bron is.
- Start opnieuw op en meet dan pas weer, voordat je iets als kapot bestempelt.
Waar het getal vandaan komt
De Finder en Schijfhulpprogramma melden beschikbare ruimte in de zin van “wat je kunt gebruiken”, inclusief opslag die het systeem bereid is af te staan. Het bestandssysteem meldt wat er nu op de schijf staat. Het gat tussen die twee is de wisbare ruimte.
df -h /System/Volumes/DataVoer dat uit en vergelijk het met het getal in de Finder. Op een Mac met een week aan lokale momentopnamen loopt het verschil in de tientallen gigabytes.
Wat er in de wisbare ruimte zit
Drie bronnen dekken bijna elk geval.
- Lokale Time Machine-momentopnamen. macOS bewaart kopieën per tijdstip op de interne schijf, niet alleen op je back-upschijf. Ze verlopen vanzelf en worden uitgedund als de ruimte krap wordt, en meestal vormen ze de grootste post.
- Bestanden die Mac-opslag optimaliseren heeft ontladen. Documenten die al in iCloud staan, bekeken tv-aankopen, oude mailbijlagen. Hun lokale kopieën mogen weg omdat de originelen elders staan.
- Caches die het systeem als wegwerpbaar behandelt. Hetzelfde materiaal als in Is het veilig om ~/Library/Caches op je Mac te verwijderen?, maar dan vanuit het systeem gezien in plaats van vanuit jou.
Wanneer het een echt probleem wordt
macOS geeft wisbare ruimte vrij zodra een app het bestandssysteem om plek vraagt en die er niet is. Voor alledaags kopiëren en downloaden werkt dat.
Het gaat mis in drie situaties:
- een installatieprogramma of gamelauncher controleert de vrije ruimte vooraf en weigert te starten;
- Schijfhulpprogramma kan een volume niet aanpassen of wissen omdat de container geen speling heeft;
- een virtuele machine of schijfkopie heeft meteen een grote aaneengesloten toewijzing nodig.
In die gevallen moet je de ruimte zelf vrijmaken.
Lokale momentopnamen vrijgeven
Kijk eerst wat er staat.
tmutil listlocalsnapshots /De uitvoer toont de namen met hun tijdstempel. Vraag macOS daarna een bepaalde hoeveelheid terug te winnen:
# maak ongeveer 20 GB vrij, op het hoogste urgentieniveau
sudo tmutil thinlocalsnapshots / 21474836480 4Het getal is in bytes en de afsluitende 4 is de urgentie. Niveau 4 zegt macOS om stevig door te pakken in plaats van beleefd te blijven bij de keuze welke momentopnamen sneuvelen.
Om in plaats daarvan één specifieke momentopname weg te halen:
sudo tmutil deletelocalsnapshots 2026-08-30-101500Controleer daarna de vrije ruimte opnieuw. Op de meeste Macs dicht deze ene stap het gat.
De andere bronnen
Prullenmand. Verwijderde bestanden blijven meetellen tot de Prullenmand leeg is. Voor de hand liggend, en toch vaak genoeg het antwoord om er als eerste naar te kijken.
Mac-opslag optimaliseren. In Systeeminstellingen, onder Algemeen en dan Opslag, biedt macOS aan alleen recente bestanden lokaal te houden. Zet je dat uit, dan haalt iCloud alles terug, wat ruimte kost in plaats van oplevert. Gebruik dit dus bewust: het doel is nieuw ontladen stoppen, niet vandaag iets terugwinnen.
Opnieuw opstarten. Sommige caches en tijdelijke toewijzingen verdwijnen alleen bij het opstarten. Goedkoop genoeg om eerst te proberen.
Wat je niet moet doen
Sla de tools over die een knop adverteren om wisbare ruimte te verwijderen. Daar valt niets te verwijderen dat macOS op verzoek niet zelf vrijgeeft, en een opruimtool die ongevraagd de momentopnamen aanpakt, neemt je snelste weg terug naar een bestand dat je vanochtend wiste.
De andere truc die rondgaat is een gigantisch dummybestand schrijven om macOS tot vrijgeven te dwingen. Dat werkt, en het kost een uur schrijfwerk voor wat één tmutil-commando in seconden doet.
Conclusie
Wisbare ruimte betekent dat macOS opslag vasthoudt die het op verzoek vrijgeeft, meestal lokale momentopnamen. Laat het bij normaal gebruik met rust, want die momentopnamen zijn het waard. Heeft een concrete taak de ruimte nodig en kan die niet wachten: toon de momentopnamen, dun ze uit met tmutil, leeg de Prullenmand en meet opnieuw. Overleeft het gat dat allemaal, dan gaat het om gewone bestanden, en die vinden is een ander karwei.
Veelgestelde vragen
Wat is wisbare ruimte op de Mac?
Wisbare ruimte is opslag die macOS vandaag als bezet telt maar wil vrijgeven zodra iets plek nodig heeft. Lokale Time Machine-momentopnamen, bestanden die door Mac-opslag optimaliseren zijn ontladen en caches die het systeem als wegwerpbaar ziet, komen in die pot terecht. Schijfhulpprogramma toont het naast de beschikbare ruimte, en daarom ziet vrije ruimte er anders uit afhankelijk van waar je kijkt.
Waarom toont mijn Mac wisbare in plaats van vrije ruimte?
macOS houdt momentopnamen en ontlaadbare bestanden vast tot de ruimte echt nodig is, want bewaren is nuttig en vrijgeven gaat snel. Het getal is geen bug en geen lek. Het wordt pas een probleem als een installatieprogramma, een schijfkopie of een partitiebewerking de vrije ruimte vooraf controleert en weigert te starten.
Hoe verwijder ik wisbare ruimte op de Mac?
Begin met tmutil listlocalsnapshots / voor de lokale momentopnamen en dun ze uit met sudo tmutil thinlocalsnapshots / 21474836480 4, wat macOS vraagt ongeveer 20 GB vrij te geven op het hoogste urgentieniveau. Prullenmand legen, opnieuw opstarten en Mac-opslag optimaliseren uitzetten dekken de overige gebruikelijke bronnen.
Is het veilig om wisbare ruimte te verwijderen?
Ja, in die zin dat macOS het zelf verwijdert zodra de vrije ruimte krap wordt. Het enige waar je even bij stilstaat zijn lokale Time Machine-momentopnamen: dat is je snelste weg terug naar een bestand dat je een uur geleden wiste, dus dun ze uit wanneer je de ruimte nodig hebt en niet als routine.
Waarom toont df iets anders dan de Finder?
De Finder meldt beschikbare ruimte inclusief wat hij kan wissen, terwijl df en du melden wat het bestandssysteem op dit moment heeft. Op een Mac met 30 GB aan momentopnamen verschillen de twee getallen precies dat bedrag, en geen van beide heeft ongelijk.
Verdwijnen lokale momentopnamen vanzelf?
Lokale Time Machine-momentopnamen verlopen vanzelf en macOS dunt ze automatisch uit als de schijf krap wordt. Voor dagelijks gebruik volstaat wachten. Met tmutil forceren is bedoeld voor het moment dat een build, een export of een installatieprogramma de ruimte nu nodig heeft.